2–4 yaş çocuklarına yönelik Ayı ve Arı Masalı, başkasına ait olana izinsiz dokunmama, “hayır” yanıtını kabul etme ve öfke anında davranışlarımızı düşünme konularını eğlenceli bir olayla anlatıyor. Ayının yaptığı hatayı fark edip özür dilemesi, yanlış bir davranışın sonuçlarını ve telafi etme olanağını öne çıkarıyor.
Ayı bal bulmak için ormana gidiyor
Bal yemeyi çok seven ayı, bir sabah karnının gurultusuyla uyanmış. Mutfağındaki dolapları açıp bal aramış ama kavanoz bulamamış. Bal yeme isteğinden vazgeçmeyen ayı, ormanda yiyecek kokusunu takip ederken bir ağacın dalında asılı büyük bir kovan görmüş.
Ayı kovana uzanmak üzereyken küçük bir arı önüne çıkmış. Arı, balın kendilerine ait olduğunu söyleyerek ayıyı uyarmış. Ayı, arının küçüklüğüne bakıp kendisini durduramayacağını düşünmüş ve onu uzaklaştırmaya çalışmış.
Öfkeyle yaptığı hareket kovana zarar veriyor
Arı, ayının pençelerinden çevikliğiyle kurtulmuş. Ayı yerden bir dal alıp onu sağa sola sallayarak arıyı kovmaya uğraşmış. Arı sonunda ayının burnunu sokmuş. Acıyan ve öfkelenen ayı, düşünmeden kocaman pençelerini kovana uzatmış.
Kovan dalından kopup yere çarpmış ve kırılmış. Ayı, bunun yalnızca balın bulunduğu bir yer olmadığını; arıların evi olduğunu o anda anlamış. Kırılan kovandan çok sayıda arı çıkınca korkup kaçmaya başlamış. Arılar peşinden gelmiş; bazıları ayının kolunu ve bacağını sokmuş.
Ayı hatasını fark edip özür diliyor
Ayı sonunda evine ulaşmış. Bayan Ayı, dağılmış tüylerini ve şişmiş burnunu görünce ne olduğunu sormuş. Ayı önce yalnızca arılardan söz etmiş; ardından yaşananları, kovanı kırmasına kadar başından geçenleri anlatmış. Bayan Ayı, kovanın arıların evi olduğunu hatırlatmış. Ayı da yalnızca balı düşündüğünü fark edip başını eğmiş.
Ayının burnundaki şişlik ve sokulan yerlerdeki acı zamanla azalmış. Bu sırada arılar kırılan yuvalarının çevresinde çalışarak kovanlarını yeniden düzene koymaya uğraşmış. Günler sonra ormana çıkan ayı, aynı ağacın yanından geçerken arıların hâlâ çalıştığını görmüş. Bu kez kovana dokunmamış ve minik arıya “Özür dilerim” demiş. Arı da onu sokmamış.
O günden sonra ayı bal istediğinde önce kendi dolabına bakmış. Dolabı boşsa başkasının eşyasını izinsiz almamış; arı kovanına ise hiç dokunmamış. Masal, arıların yuvasına saygı gösterilmesi ve ayının hatasından ders çıkarmasıyla sona eriyor.
Masal sonrası çocuklarla konuşulabilecek sorular
- Ayı neden bal kovanına gitmiş?
- Minik arı ayıya ne söylemiş?
- Ayı öfkelendiğinde başka ne yapabilirdi?
- Kovan kırılınca arılar nasıl hissetmiş olabilir?
- Ayı neden arıdan özür dilemiş?
- Birinin oyuncağını almak istediğinde önce ne söyleyebilirsin?
Öfke anında durup düşünme oyunu
Masaldan esinlenen “Ayı Dur!” oyununda çocukla birlikte ayı gibi ağır ağır yürüyün. “Bal!” denince balı almaya gidiyormuş gibi hareket edin; “Arı, dur!” denince olduğunuz yerde kalın. Birlikte derin bir nefes alıp “Önce dur, sonra düşün” deyin ve yürümeye devam edin. Oyunu üç ya da dört kez tekrarladıktan sonra çocuğa ayının şimdi ne yapabileceğini sorabilirsiniz.
Masalın kaynak metninde orijinal eser Ezop Masalları olarak belirtiliyor.
