Bağ bozumu günlerinde bir genç kadın, kendisini tutsak ettiğini söylediği Milón de la Arnoya’dan kaçıp Doña Dolores Saco’nun evine sığınır. Ancak haydutun avluya gelişi, korku ve çaresizlik içindeki kadının anlattıklarını yeniden gündeme taşır.
Genç kadın yardım istiyor
Bir bağ bozumu öğleden sonrasında, saçı başı dağınık, yaralı ve bitkin bir genç kadın avluya gelir. Onu esir tutan bir Mağribi kralından kaçtığını söyleyerek sığınma talep eder. Oradakilere, Santiago’nun dört fersah yukarısından geldiğini ve hizmetçilik etmek için bu topraklara ulaştığını anlatır.
Kadına göre, bir reneta elmasıyla yapılan büyü yüzünden ruhu Şeytan’ın esaretine düşmüştür. Bir adamın onu saç örgülerinden sürüklediğini, kendisini tutsak ettiğini ve onun ölmesini istediğini söyler. Avludakilerden kutsal sözlerle onu kurtarmalarını ister.
Bağ bozumunda çalışan genç erkekler kadının sözlerini alaya alırken, ihtiyar Serenín de Bretal ona adalete başvurmasını söyler. Ortamdaki şenlik, ninenin avlu merdiveninde görünmesiyle sona erer. Doña Dolores Saco, kadına kimin peşinde olduğunu sorar. Genç kadın, kendisini dağdaki bir mağarada tutsak tuttuğunu söylediği kişinin Milón de la Arnoya olduğunu açıklar.
Doña Dolores kadına evinde sığınak veriyor
Milón de la Arnoya, adaletten kaçan; dağlarda saklanıp tarlalardan ve ağıllardan hırsızlık yapan iri yapılı bir haydut olarak tanınır. Evdeki hizmetçiler akşamları mısır soyarken onun hakkındaki hikâyeler sık sık anlatılır. Serenín de Bretal, haydutun Gándaras de Barbanza’da kuzuları çaldığını da aktarır.
Adı duyulunca avludakiler endişelenir; Doña Dolores ise genç kadının evine kabul edildiğini bildirir ve haydutun onu alamayacağını söyler. Kadın, başı örtülü biçimde merdivenin dibine otururken bağ bozumu katarı avluya girer. En arkadan, paçavralar içindeki güçlü yapılı bir dilenci belirir.
Genç kadın adamı görür görmez onun Milón olduğunu söyleyerek suçlar. Dilenci, yalnızca bir yudum su istediğini belirtir. Kadının kimliğini açıkça ilan etmesi üzerine avludakiler sessizleşir; bazı erkekler üvendirelerini ellerine alır. Doña Dolores, adama yardım edilmesini ve ardından oradan gönderilmesini emreder.
Milón avludan ayrılıyor
Milón, kadının kendisi için bir felaket olduğunu söyler ve Gaitana’dan yaşananları doğru anlatmasını ister. Genç kadın onu lanetleyerek suçlamayı sürdürür. Bunun üzerine Doña Dolores, genç erkeklere haydudu kapısından kovmalarını söyler.
Milón, kimsenin yaklaşmasına gerek olmadığını belirterek kendi isteğiyle ayrılır. Giderken, insanlar arasındaki kardeşliğin kurtların arasındakinden daha az olduğunu söyler.
Milón uzaklaşınca genç kadın yere yığılır ve ağzı köpürerek kıvranmaya başlar. Bağ bozumu işçileri onu çevreler; Serenín kuyudan su getirirken Micaela la Galana tespihle yanına iner. Taş yoldan Milón’un kopardığı çığlıklar duyulur duyulmaz genç kadın ayağa fırlar.
Kadın, uluyarak ve giysileri arasından görünen bedeniyle arabaların arasından geçip avludan çıkar. Oradakiler kapıya koştuklarında onun Milón’la buluştuğunu görür. Daha sonra haydutun kadını saç örgülerinden tutup dağdaki mağarasına götürdüğü anlatılır; bazıları havada Şeytan’ın kanatlarını hissettiklerini söyler.
Anlatıcı ise hava kararıp ay yükseldiğinde bir selvi ağacının üzerinde gördüğü baykuşu hatırlar.
